Polski jednorożec rzuca wyzwanie Dolinie Krzemowej. Buduje globalne centrum AI w Warszawie
Polski jednorożec AI, ElevenLabs, potraja zatrudnienie i przejmuje startupy w Warszawie, rzucając wyzwanie gigantom technologii i stawiając na unikalną jakość polskich inżynierów.
Prestiżowa scena Teatru Wielkiego - Opery Narodowej, a na niej liderzy polskiego biznesu, polityki i technologii, od szefa MON Władysława Kosiniaka-Kamysza po prezesa PLL LOT Michała Fijoła. Takie tło wybrała firma ElevenLabs na swój pierwszy w Polsce szczyt, symbolicznie ogłaszając, że epicentrum rewolucji AI w dziedzinie audio przesuwa się nad Wisłę. To jednak nie tylko pokaz siły. Za symbolicznym gestem idą twarde dane i agresywna strategia rozwoju. Spółka, założona w 2022 roku przez Matiego Staniszewskiego i Piotra Dąbkowskiego, planuje w ciągu najbliższych 18 miesięcy potroić zatrudnienie w swoim warszawskim hubie badawczo-rozwojowym, zwiększając zespół z obecnych 60 do ponad 200 specjalistów. Ten ruch to coś więcej niż tylko rozbudowa biura - to strategiczne postawienie na Polskę jako jednego z czterech kluczowych filarów globalnej operacji, obok Londynu, Nowego Jorku i San Francisco.
Decyzja o tak silnym zakorzenieniu w Warszawie nie jest przypadkowa i stanowi potężny sygnał dla globalnego rynku technologicznego. Jak podkreśla prezes ElevenLabs, Mati Staniszewski, Polska przestaje być wyłącznie zapleczem taniej siły roboczej dla zagranicznych korporacji. Warszawski zespół nie zajmuje się już utrzymaniem systemów czy drugorzędnymi zadaniami. To tutaj, w biurze w Hotelu Europejskim, które już okazuje się za małe, powstają najbardziej zaawansowane modele AI firmy. Polscy inżynierowie i badacze wykonują zadania typu "front-office", projektując technologie, które natychmiast trafiają na globalny rynek, udowadniając, że jakość lokalnych talentów pozwala na bezpośrednią rywalizację z najlepszymi ośrodkami na świecie. Długoterminowa ambicja firmy sięga jeszcze dalej - celem jest stworzenie w stolicy zintegrowanego kampusu technologicznego.
Ekspansja organiczna to tylko jedna strona medalu. ElevenLabs aktywnie konsoliduje polski rynek, sięgając po najlepsze talenty i technologie poprzez akwizycje. Firma niedawno sfinalizowała przejęcie jednego z polskich startupów z szeroko pojętego obszaru audio, a kolejne przejęcie jest już w przygotowaniu. Jest to część szerszej wizji, którą realizuje również osobiście Mati Staniszewski, inwestując w około 20 polskich spółek. Jego portfel wykracza daleko poza sektor głosowy i obejmuje projekty z obszaru deep tech, w tym niszowy startup medyczny rozwijający technologię zbliżoną do Neuralink Elona Muska, która ma umożliwić sparaliżowanym pacjentom komunikację ze światem za pomocą myśli. Działania te pokazują wiarę w potencjał polskiej innowacyjności i chęć budowy całego ekosystemu.
Mając unikalne doświadczenia z rynków międzynarodowych, Staniszewski, zasiadający w radach doradczych przy prezydencie i premierze, nie waha się stawiać trudnej diagnozy dla polskiego sektora deep tech. Jego zdaniem, główną barierą nie jest brak kapitału na wczesnym etapie, lecz głęboko zakorzeniona w polskiej i europejskiej kulturze biznesowej niechęć do podejmowania ryzyka. Małe, innowacyjne firmy zderzają się ze ścianą, próbując nawiązać współpracę z dużymi korporacjami czy spółkami Skarbu Państwa. W USA, jak tłumaczy, nawet kilkuosobowy zespół może liczyć na symboliczną "pożyczkę zaufania" - mały kontrakt lub zgodę na użycie logo jako referencji. W Europie jest to niemal niemożliwe.
Jako remedium Staniszewski proponuje konkretne, systemowe rozwiązania. Po pierwsze, zmianę mentalności korporacji i odejście od długich, kosztownych procesów weryfikacji pomysłów (Proof of Concept) na rzecz szybkich, dwu- lub trzymiesięcznych projektów pilotażowych (Proof of Value), które natychmiast pokazują realny zwrot z inwestycji. Po drugie, reformę rynku finansowego dla dojrzałych startupów (scale-upów). Podczas gdy finansowanie początkowe działa stosunkowo dobrze, brakuje mechanizmów dla dużych rund wzrostowych. Rozwiązaniem mogłoby być, na wzór Francji czy USA, częściowe odblokowanie funduszy emerytalnych i umożliwienie im inwestowania w fundusze VC wspierające rodzimy deep tech.
Mimo tych barier, ElevenLabs udowadnia, że przełom jest możliwy. Lista polskich gigantów, którzy zaufali technologii jednorożca, jest coraz dłuższa i obejmuje takie marki jak InPost, CD Projekt, PKO BP czy dołączający do tego grona Polsat. Jednocześnie firma, która generuje już 0,5 mld dolarów powtarzalnego rocznego przychodu, z powodzeniem konkuruje z największymi graczami, jak Google czy OpenAI. Kluczem do sukcesu jest pełna specjalizacja. Dla technologicznych gigantów audio to jeden z wielu priorytetów, i to nie najważniejszy. Dla ElevenLabs to absolutne centrum działalności, co pozwala firmie być zawsze krok przed konkurencją, czego dowodem jest debiut najnowszego modelu V4, wyprzedzającego rywali w wewnętrznych testach.
Siła technologii ElevenLabs najdobitniej objawia się jednak w jej praktycznym, a czasem dramatycznym, zastosowaniu. Firma dynamicznie rozwija współpracę z sektorem publicznym w Polsce (NFZ), Grecji, Czechach i Wielkiej Brytanii. Najbardziej poruszającym przykładem jest partnerstwo z rządem Ukrainy. Modele głosowe ElevenLabs stworzyły cyfrowy głos dla oficjalnych komunikatów w aplikacji rządowej Diia. Co więcej, gdy w Kijowie rozlegają się syreny alarmowe, a pracownicy call center muszą udać się do schronów, ich obowiązki przejmują wirtualni agenci głosowi stworzeni w Polsce. To dowód, że sztuczna inteligencja z polskim DNA nie tylko zmienia globalny biznes, ale potrafi też ratować i podtrzymywać na duchu w najtrudniejszych chwilach.