Polska ma ustawę o sztucznej inteligencji. Prezydent podpisał kluczowe regulacje dla branży AI
Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o systemach sztucznej inteligencji, która wprowadza organ nadzoru nad AI i wdraża unijne regulacje w Polsce.
Piątek 24 lipca 2026 roku zapisze się jako przełomowy moment dla polskiego sektora technologicznego. Prezydent Karol Nawrocki złożył podpis pod ustawą o systemach sztucznej inteligencji, kończąc tym samym niemal dwuletni proces legislacyjny, który napotkał po drodze liczne przeszkody. Dokument wdraża unijne rozporządzenie AI Act i tworzy ramy prawne dla rozwoju oraz nadzoru nad sztuczną inteligencją w Polsce.
Droga do uchwalenia ustawy była wyboista. Prace nad projektem rozpoczęły się jesienią 2024 roku, a wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski zakładał początkowo przyjęcie dokumentu przez rząd pod koniec lata 2025 roku. Plany te pokrzyżował jednak wielomiesięczny spór między Ministerstwem Cyfryzacji a Ministerstwem Finansów. Główną osią konfliktu była kwestia organu nadzorczego nad sztuczną inteligencją. Przełom nastąpił dopiero w lutym 2026 roku, gdy oba resorty wypracowały kompromis pozwalający na kontynuowanie procesu legislacyjnego.
Kluczowym elementem nowych przepisów jest powołanie Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jako krajowego organu nadzoru nad AI. Komisja będzie odpowiadać za wprowadzanie do obrotu systemów wysokiego ryzyka oraz tworzenie tzw. piaskownic regulacyjnych. Te ostatnie mają szczególne znaczenie dla małych i średnich przedsiębiorstw, którym pozwolą na bezpieczne testowanie innowacyjnych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji bez narażania się na pełne ryzyko regulacyjne. Zgodnie z wypracowanym kompromisem między resortami, organ będzie funkcjonował w ramach Ministerstwa Cyfryzacji, jednak ustawa gwarantuje niezależność jego pracowników, którzy będą podlegali wyłącznie przewodniczącemu Komisji.
Ustawa przyznaje również nowe kompetencje Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Będzie on pełnił rolę organu szczebla krajowego w zakresie nadzoru rynku nad systemami sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka. To logiczne rozwiązanie, biorąc pod uwagę, że wiele zastosowań AI wiąże się bezpośrednio z przetwarzaniem danych osobowych, a PUODO posiada już doświadczenie i infrastrukturę do prowadzenia tego typu nadzoru. Przepisy przewidują także kary za nieprzestrzeganie regulacji, które będą zasilać budżet państwa.
Prezydent Nawrocki, uzasadniając swoją decyzję, podkreślił znaczenie równowagi między wspieraniem innowacji a zapewnieniem bezpieczeństwa. Wskazał na konkretne zagrożenia związane z rozwojem sztucznej inteligencji: kradzież tożsamości, fałszowanie wizerunku, technologię deepfake oraz wykorzystywanie AI do krzywdzenia dzieci i młodzieży. Jednocześnie zaznaczył, że Polska nie może wybierać między rozwojem a bezpieczeństwem i potrzebuje jednego i drugiego. W jego ocenie technologia zawsze musi służyć człowiekowi, nie odwrotnie.
Głowa państwa wykorzystała także okazję do przypomnienia o własnej inicjatywie legislacyjnej. W sierpniu 2025 roku prezydent skierował do Sejmu projekt ustawy o Funduszu Rozwoju Technologii Przełomowych, który zakłada finansowanie na poziomie co najmniej 5 miliardów złotych rocznie. Środki miałyby być przeznaczane na rozwój kluczowych technologii, w tym właśnie sztucznej inteligencji, ale również biotechnologii czy komputerów kwantowych. Nawrocki podkreślił, że bez dodatkowych nakładów w sektor technologiczny nie będzie ani rozwoju, ani bezpieczeństwa, i że potrzebna jest zasadnicza, szybka zmiana w tym obszarze.
Ustawa o systemach sztucznej inteligencji zyskała szerokie poparcie w parlamencie, co w obecnych warunkach politycznych jest zjawiskiem rzadkim. Świadczy to o ponadpartyjnym konsensusie co do konieczności uregulowania tej dynamicznie rozwijającej się dziedziny. Dla polskich przedsiębiorców i naukowców pracujących nad rozwiązaniami AI oznacza to wreszcie jasne ramy prawne, w których mogą prowadzić działalność. Dla użytkowników i konsumentów to z kolei gwarancja, że stosowane wobec nich systemy sztucznej inteligencji będą podlegały nadzorowi i musiały spełniać określone standardy bezpieczeństwa.
Wejście w życie ustawy rozpoczyna nowy rozdział w polskiej transformacji cyfrowej. Kraj zyskuje narzędzia do aktywnego kształtowania sposobu, w jaki sztuczna inteligencja będzie rozwijana i wdrażana na jego terytorium. Pytaniem pozostaje, czy Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji zdoła skutecznie wypełniać swoją rolę i czy piaskownice regulacyjne rzeczywiście przyczynią się do rozkwitu polskich innowacji w obszarze AI. Odpowiedzi na te pytania poznamy w najbliższych miesiącach i latach.