Rewolucja AI pożera pamięć RAM. Ceny mogą się podwoić, a to dopiero początek
Prognozy stabilizacji cen na rynku pamięci legły w gruzach. Koncern Lexar ostrzega, że do końca roku ceny mogą się podwoić, a głównym winowajcą jest nienasycony apetyt rewolucji AI na moc obliczeniową i dane.
Nadzieje konsumentów na koniec trwającej od miesięcy fali podwyżek na rynku podzespołów komputerowych właśnie zderzyły się z twardą rynkową rzeczywistością. Zaskakująco pesymistyczną prognozę przedstawił Chris Xia, regionalny menedżer firmy Lexar na Australię i Nową Zelandię. Według jego oceny, opartej na analizie trendów rynkowych i rozmowach z partnerami, ceny pamięci DRAM do komputerów osobistych mogą wzrosnąć nawet dwukrotnie do końca bieżącego roku. Głównym motorem napędowym tego zjawiska jest bezprecedensowy boom na sztuczną inteligencję. Najwięksi światowi producenci układów pamięci, tacy jak Samsung, SK Hynix i Micron, przesuwają swoje moce produkcyjne w kierunku obsługi lukratywnego sektora centrów danych. Priorytetem stała się produkcja wyspecjalizowanych, wysokoprzepustowych pamięci HBM (High Bandwidth Memory), które są kluczowym komponentem w akceleratorach AI wykorzystywanych do trenowania i obsługi zaawansowanych modeli językowych. W efekcie dla rynku konsumenckiego - komputerów stacjonarnych, laptopów czy stacji roboczych - pozostaje coraz mniej zasobów, co w naturalny sposób, zgodnie z podstawowymi prawami popytu i podaży, winduje ceny.
Wielu uważnych obserwatorów rynku mogło w ostatnim czasie zauważyć pojawiające się w sklepach promocje na moduły RAM lub zestawy komputerowe z pamięcią w atrakcyjnej cenie. Jak jednak tłumaczy przedstawiciel Lexar, jest to jedynie iluzja stabilizacji i ostatni moment na tańsze zakupy. Sprzedawcy i dystrybutorzy próbują w ten sposób opróżnić magazyny ze starszych dostaw, zakupionych jeszcze przed ostatnią falą podwyżek cen u producentów. Część z nich sprowadza również niesprzedane partie towaru z regionów, gdzie ceny nie zdążyły jeszcze osiągnąć obecnych, wysokich poziomów. Gdy te zapasy się wyczerpią, na półki sklepowe trafią nowe dostawy, nabywane już po znacznie wyższych stawkach. Specjaliści z branży wskazują, że istnieje opóźnienie, trwające od ośmiu do dziewięciu miesięcy, między wzrostem kosztów produkcji a momentem, w którym podwyżki stają się w pełni odczuwalne dla klienta detalicznego. Oznacza to, że obecna sytuacja cenowa to dopiero preludium do tego, co czeka nas w nadchodzących kwartałach.
Drożejąca pamięć operacyjna to tylko część szerszego trendu, który dotyka całą branżę elektroniczną. Nie chodzi już tylko o pamięci DRAM. Potężny popyt ze strony firm budujących infrastrukturę dla AI pochłania również ogromne ilości pamięci flash NAND, wykorzystywanej w dyskach SSD, kartach pamięci i nośnikach danych. Już w maju Lexar zapowiedział podwyżki cen kart SD i microSD o ponad 25 procent, które miały wejść w życie 1 czerwca. Wcześniej podobne ruchy ogłosiły firmy ProGrade, OWC, a LaCie podniosło ceny swoich produktów pamięci masowej nawet o 12 procent. Skutki odczuwają nie tylko osoby składające komputery, ale także fotografowie i wideofilmowcy. W obliczu rosnących cen i problemów z dostępnością Sony zdecydowało się nawet na wstrzymanie sprzedaży większości swojej linii kart pamięci. Efekt domina jest wyraźnie widoczny - rosnące ceny kluczowych komponentów, takich jak RAM i SSD, prowadzą do spadków sprzedaży płyt głównych i mniejszego zainteresowania samodzielnym budowaniem nowych PC, a także wywierają presję na producentów gotowych urządzeń, od laptopów i smartfonów po kamery sportowe.
W branżowych dyskusjach pojawia się jednak nuta sceptycyzmu co do trwałości obecnego trendu. Coraz częściej słychać głosy, że mamy do czynienia z "bańką inwestycyjną AI". Analitycy zastanawiają się, czy obecny, "obsceniczny" popyt na pamięć DRAM utrzyma się w dłuższej perspektywie. Gdyby okazało się, że rynkowe szaleństwo wokół sztucznej inteligencji wyhamuje, a budowa kolejnych centrów danych zwolni, popyt na pamięci mógłby gwałtownie spaść, pociągając za sobą ceny. Eksperci studzą jednak emocje, wskazując, że nawet w przypadku pęknięcia bańki, ceny nie spadną z dnia na dzień. Wiele firm ma podpisane długoterminowe umowy na dostawy z producentami pamięci, co zmusi je do kontynuowania zakupów po obecnych, wysokich stawkach jeszcze przez pewien czas. Prognoza menedżera Lexar jasno pokazuje jednak, że przynajmniej na razie główni gracze rynkowi nie wierzą w rychły koniec "gorączki złota AI".
Sami producenci pamięci nie są jedynie pasywnymi obserwatorami rynkowych zmian. Firmy takie jak Lexar aktywnie zmieniają swoją strategię, aby w pełni wykorzystać potencjał rewolucji AI. Podczas targów Computex 2026 Lexar zaprezentował swoją wizję "AI Storage Core", w której pamięć masowa przestaje być jedynie pasywnym magazynem na dane. Staje się aktywnym elementem systemu, kluczowym dla szybkiego ładowania modeli AI, redukcji opóźnień i utrzymania stałej wydajności na urządzeniach lokalnych. Firma rozwija własny, samoprojektowany kontroler Gen5 (SPU) w procesie 5 nm oraz inteligentne technologie harmonogramowania (Intelligent Scheduling), które optymalizują pracę pod kątem zadań związanych z wnioskowaniem AI. Co ciekawe, Lexar twierdzi, że jego rozwiązania mogą zredukować zapotrzebowanie na pojemność pamięci DRAM o około 40 procent w specyficznych zadaniach AI. Firma, we współpracy z ASUS, demonstruje już zastosowanie swoich nośników "AI-grade" w minikomputerach NUC i konsolach przenośnych, pokazując, że strategiczny zwrot w kierunku wyspecjalizowanych, wysoko marżowych produktów dla AI jest już faktem.
Dla przeciętnego użytkownika komputera, gracza czy twórcy cyfrowego wnioski są jednoznaczne i niepokojące. Skończyła się era taniej i powszechnie dostępnej pamięci. Rosnące ceny kluczowych podzespołów sprawiają, że modernizacja sprzętu lub budowa nowego komputera staje się coraz droższym przedsięwzięciem. Wszyscy eksperci rynkowi są zgodni co do jednej rady: jeśli planujesz w najbliższym czasie zakup pamięci RAM lub dysku SSD, nie warto czekać. Odwlekanie decyzji w nadziei na spadek cen prawdopodobnie przyniesie odwrotny skutek i zakończy się znacznie wyższym rachunkiem w przyszłości, bez realnej szansy na rychły powrót do dawnych poziomów cenowych. Rewolucja AI, która obiecuje przełom w wielu dziedzinach, na razie uderza bezpośrednio w portfele konsumentów, fundamentalnie zmieniając krajobraz rynku sprzętu komputerowego.