Polska chce być tygrysem technologicznym Europy. Kluczem ma być sojusz z Tajwanem.
Rząd Donalda Tuska rozpoczyna strategiczny zwrot w gospodarce, porzucając model taniej montowni na rzecz zaawansowanych partnerstw technologicznych z Tajwanem, celując w produkcję półprzewodników i aut elektrycznych.
"Polska nie będzie już tylko montownią" – te słowa premiera Donalda Tuska wyznaczają kierunek fundamentalnej zmiany w polskiej strategii gospodarczej. Rząd w Warszawie sygnalizuje koniec ery, w której głównym magnesem na zagraniczny kapitał były niskie koszty pracy. Nowym celem jest transformacja kraju w hub zaawansowanych technologii, a kluczowym partnerem w tej ambitnej misji ma stać się Tajwan. Plany obejmują inwestycje na taką skalę, że wiceminister rozwoju i technologii Michał Jaros określił je jako potencjalnie "największe zagraniczne przedsięwzięcie w historii Polski", które ma objąć nie tylko produkcję, ale także badania i rozwój, logistykę oraz edukację. To sygnał, że Polska chce przejść od roli podwykonawcy do pełnoprawnego gracza w globalnych łańcuchach wartości.
W centrum nowej strategii znajduje się technologiczny gigant, firma Foxconn (znana również jako Hon Hai Precision Industry Co.). Rozmowy z tajwańskim potentatem nabierają tempa i dotyczą dwóch kluczowych dla przyszłości przemysłu filarów: elektromobilności i półprzewodników. Już w zeszłym miesiącu uzgodniono, że Foxconn zainwestuje ponad miliard dolarów w projekt budowy pojazdów elektrycznych w Polsce. Według zapowiedzi wiceministra Jarosa, zakład ma nie tylko produkować samochody pod nową, krajową marką, ale także stać się bazą wypadową firmy na cały rynek europejski. Równolegle, jak potwierdził premier Tusk, finalizowane są negocjacje dotyczące współpracy w dziedzinie półprzewodników. Ten dwutorowy plan pokazuje szerokie spektrum polsko-tajwańskiej kooperacji, która ma wzmocnić pozycję Polski w strategicznych sektorach gospodarki.
Ambicje rządu sięgają jednak dalej niż współpraca z jednym, nawet tak potężnym, partnerem. W planach jest stworzenie dedykowanego parku technologicznego, który mógłby przyciągnąć cały ekosystem firm zrzeszonych w Tajwańskim Stowarzyszeniu Producentów Elektryki i Elektroniki (TEEMA), któremu przewodniczy prezes Foxconnu. Potencjalne, zbiorowe inwestycje szacowane są na "kilka miliardów dolarów". Na liście potencjalnych produktów, które mogłyby powstawać w nowym zagłębiu technologicznym, znajdują się komponenty dla serwerów AI, roboty przemysłowe, elektronika motoryzacyjna, płytki drukowane oraz same półprzewodniki. Decyzje co do profilu produkcji mają zapaść do końca 2026 roku. Co znamienne, pod lokalizację parku rozważana jest Miękinia na Dolnym Śląsku – dokładnie ten sam teren, na którym wcześniej fabrykę półprzewodników planował wybudować Intel, zanim wycofał się z projektu. Teraz Polska wraca do gry z nowym, azjatyckim partnerem.
Ten strategiczny zwrot ku Tajwanowi odbywa się w konkretnym kontekście geopolitycznym. Jak podkreśla wiceminister Michał Jaros, pandemia, wojna w Ukrainie i globalne napięcia handlowe brutalnie obnażyły ryzyka związane z nadmiernym uzależnieniem od odległych rynków. "Zmieniająca się sytuacja geopolityczna pokazuje, że Europa musi odbudować własne zdolności produkcyjne w kluczowych technologiach" – stwierdził. Polska strategia wpisuje się więc w szerszy, europejski trend skracania łańcuchów dostaw i lokowania kluczowej produkcji bliżej domu lub w krajach sojuszniczych. Proponując Tajwanowi rolę partnera, Polska oferuje nie tylko relatywnie niższe koszty i potencjał wzrostu gospodarczego, ale przede wszystkim bezpieczną i konkurencyjną bramę do liczącego 450 milionów konsumentów rynku Unii Europejskiej.
Aby uwiarygodnić swoją ofertę i przyciągnąć pożądane inwestycje, Polska zamierza wprowadzić konkretne ułatwienia. Rząd planuje usprawnić procedury wizowe i zatrudniania dla wykwalifikowanych pracowników z kluczowych krajów partnerskich, w tym z Tajwanu, Japonii, Korei Południowej, Kanady i Australii. Inwestorzy mają mieć zapewniony jeden punkt kontaktowy do załatwiania formalności oraz szerszy dostęp do grantów i ulg podatkowych. Ten pakiet zachęt jest częścią świadomego wyboru partnera. Warto zauważyć, że jak donoszą źródła, Polska wycofała się z wcześniejszych rozmów z chińskimi producentami samochodów, powołując się na "obawy dotyczące dostępu do technologii". Decyzja ta sugeruje, że Warszawie zależy nie tylko na kapitale, ale przede wszystkim na realnym transferze know-how i budowaniu partnerskich relacji opartych na zaufaniu, a nie jedynie na montażu gotowych komponentów.
Ostatecznym celem tej rewolucji jest awans Polski w globalnej hierarchii gospodarczej. Kraj, który wciąż w dużej mierze importuje zaawansowane komponenty, takie jak półprzewodniki i maszyny precyzyjne, by podtrzymać pracę swoich fabryk, chce sam stać się ich producentem. Inwestycje w badania i rozwój, usługi, a także edukację kadr, które mają towarzyszyć nowym fabrykom, to fundament pod budowę kompletnego ekosystemu technologicznego. Jeśli ambitne plany rządu i tajwańskich partnerów zostaną zrealizowane, Polska ma szansę przekształcić się z zaplecza produkcyjnego Europy w jeden z jej technologicznych motorów napędowych.