Nowe obowiązki dla dostawców i operatorów systemów AI

Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej oraz Europejskiego Urzędu ds. Sztucznej Inteligencji (AI Office), od początku sierpnia podmioty tworzące i wdrażające technologie oparte na AI muszą dostosować się do trzech głównych wymogów:

  1. Informowanie o interakcji z maszyną: Użytkownicy końcowi muszą zostać jednoznacznie powiadomieni, że wchodzą w interakcję z systemem sztucznej inteligencji (np. w przypadku chatbotów), a nie z człowiekiem.
  2. Znakowanie materiałów Deepfake: Treści audio, wideo oraz obrazy, które zostały sztucznie wygenerowane lub w znacznym stopniu zmodyfikowane, podlegają obowiązkowi wyraźnego i jawnego znakowania.
  3. Znaczniki odczytywalne maszynowo (Watermarking): Dostawcy systemów AI muszą implementować rozwiązania techniczne zapewniające, że generowane przez nich treści posiadają cyfrowe metadane, które ułatwiają systemową detekcję materiałów syntetycznych.

Wyjątki, ramy czasowe i sankcje

Przepisy AI Act w zakresie przejrzystości uwzględniają pewne wyłączenia. Obowiązek znakowania nie dotyczy sytuacji, w których system AI służy jedynie jako narzędzie wspierające standardową edycję (np. podstawowa korekta tekstu), która nie zmienia merytorycznej warstwy materiału, lub gdy tekst został poddany weryfikacji i odpowiedzialności redakcyjnej człowieka.

W przypadku systemów sztucznej inteligencji, które już funkcjonują na rynku, ustawodawca przewidział okres przejściowy. Dostawcy mają czas do 2 grudnia 2026 roku na pełne dostosowanie techniczne swoich rozwiązań do wymogów związanych z cyfrowymi znakami wodnymi (watermarkingiem).

Kary za nieprzestrzeganie nowych standardów przejrzystości są rygorystyczne – organy nadzorcze mogą nałożyć na przedsiębiorstwo grzywnę w wysokości do 15 milionów euro lub 3% jego całkowitego rocznego światowego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa.

Narzędzia nadzoru i rynkowe standardy

W celu skutecznego egzekwowania prawa uruchomiono scentralizowane narzędzia nadzorcze. Komisja Europejska wprowadziła m.in. platformę do zgłaszania skarg na naruszenia (AI Act complaints tool) oraz dedykowany kanał dla sygnalistów (AI Act Whistleblower Tool). Dodatkowo opublikowano pierwszą listę obejmującą ponad 180 organizacji, które przystąpiły do dobrowolnego Kodeksu Postępowania (Code of Practice) w zakresie przejrzystości AI, co ma stanowić operacyjny drogowskaz dla rynku.

Jak wdrożenie nowych przepisów wpłynie na tempo rozwoju innowacji technologicznych w Europie? Czy nałożone ramy przejrzystości zdołają skutecznie ograniczyć zjawisko dezinformacji w przestrzeni cyfrowej? Najbliższe miesiące pokażą, w jaki sposób rynek ICT zaadaptuje się do nowej, uregulowanej rzeczywistości prawnej.

--- Źródła:

  • Komisja Europejska: "Commission starts enforcing AI Act rules and new transparency requirements on 2 August" – https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/commission-starts-enforcing-ai-act-rules-and-new-transparency-requirements-2-august
  • Taylor Wessing: "Transparency obligations under Article 50 AI Act" – https://www.taylorwessing.com/en/insights-and-events/insights/2026/07/transparency-obligations-under-the-ai-act
  • Leapbuzz: "AI-generated ad disclosure: the Aug 2 rules, explained" – https://leapbuzz.com/ai-generated-ad-disclosure-rules-2026
  • AI Weekly: "EU makes AI content labels and watermarks compulsory August 2" – https://aiweekly.com/news/eu-makes-ai-content-labels-watermarks-compulsory