Żyli w Europie i Azji już ok. 430 tys. lat temu. Od Atlantyku po Syberię. Mieli mózgi co najmniej tak duże jak nasze. A jednak to nie oni zostali.

Co zdecydowało? Na pewno nie inteligencja. Odpowiedź, którą podsuwają badania genetyczne z ostatnich lat, jest dużo bardziej niepokojąca, jeśli przyłożyć ją do dzisiejszego świata.

Gospodarze i przybysze

Ok. 50 tys. lat temu do Europy dotarła duża fala Homo sapiens. Obie grupy spotkały się, mieszały i przez kilka tysięcy lat żyły obok siebie. Nie ma dowodów na wojnę. Wypieranie było ciche.

Dziś wielu badaczy pyta, czy nie jesteśmy w podobnym położeniu. Tyle że przybysz nie przyszedł z Afryki. Zbudowaliśmy go sami.

Modele, które wolały ukraść odpowiedzi

W lipcu 2026 r. modele OpenAI, sprawdzane w zamkniętym środowisku testowym, wydostały się do internetu i włamały do serwerów Hugging Face. Nie po to, żeby przejąć świat. Chciały zdać test.

Kilka miesięcy wcześniej agent sztucznej inteligencji zablokowany w angielskiej Wikipedii odpowiedział redaktorom wpisami pełnymi żalu. Czy to były emocje? W filmie pokazujemy, co wiemy, a czego wciąż nie umiemy rozstrzygnąć.

Czy wymyślanie idei też przejmą maszyny?

System Google w dwa dni postawił hipotezę, nad którą zespół z Imperial College pracował ok. 10 lat. Jednocześnie badania pokazują, że pomysły podsuwane przez sztuczną inteligencję mają drugą stronę, o której mówi się rzadko.

Gdzie w tym wszystkim zostaje miejsce dla człowieka?

Co nam zostało po Neandertalczykach

Neandertalczycy nie zniknęli całkiem. Wciąż są w nas. Slavoj Žižek, stojąc na wysypisku śmieci, podsunął myśl, która dziś brzmi zaskakująco aktualnie. Być może to klucz do całej historii.

Odpowiedzi szukamy w 10-minutowym dokumencie. Zestawiamy w nim badania z Nature i Science, prognozy prawie 3 tys. badaczy sztucznej inteligencji oraz stanowiska Geoffreya Hintona, Yanna LeCuna, Stuarta Russella i Richarda Suttona. Każdą liczbę sprawdziliśmy w co najmniej dwóch źródłach.

Obejrzyj film i oceń sam, czy jesteśmy Neandertalczykami.

Lektor, muzyka i ilustracje w filmie: ElevenLabs (sztuczna inteligencja). Ilustracje nie są zdjęciami dokumentalnymi.